Hij zegt dat het goed met hem gaat, dat er niets aan de hand is, dat het morgen wel weer over is—en toch heb jij het gevoel dat er iets niet klopt. Als jij naar je man, je vader, je broer of je zoon kijkt, zie je namelijk iets anders. Dat hij het moeilijk heeft, pijn lijdt, niet helemaal zichzelf lijkt te zijn. Zijn dagen worden steeds voller en de wallen onder zijn ogen steeds langer. Thuis is er gedoe, op het werk gaat het niet veel beter en zijn vrienden ziet hij ook nauwelijks meer.

Maar hoe vertel je hem dat jij je zorgen maakt? Dat je denkt dat hij hulp nodig heeft? En hoe krijg je hem zover dat hij die hulp ook daadwerkelijk aanvaardt? Zonder dat hij dichtklapt of zichzelf begint te verdedigen of jullie in een verhitte discussie belanden?

Als coach voor mannen, en als man die zelf ook moeite heeft om hulp te accepteren, weet ik hoe lastig dat is. Daarom deel ik zes tips die jij als vrouw, dochter, zus of moeder kunt toepassen om het gesprek met de man die jij zo liefhebt aan te gaan.

1. Begrijp waarom hij geen hulp zoekt

Toen de arts vertelde dat ik nooit kinderen zou krijgen, stond mijn wereld ineens compleet op zijn kop. In de maanden die volgden twijfelde ik sterk aan de zin van mijn bestaan en worstelde ik enorm met mijn zelfbeeld en mijn mannelijke identiteit. Toch was er geen haar op mijn hoofd die eraan dacht om hulp te vragen. Ik had mezelf wijsgemaakt dat ik dat ook helemaal niet nodig had en was er sterk van overtuigd dat ik het zelf moest zien op te lossen.

Nu weet ik natuurlijk niet precies wat jouw man, vader, zoon, broer of vriend ervan weerhoudt om hulp te zoeken, maar er is vrijwel zeker iets wat het moeilijk voor hem maakt. Misschien herken je een van deze redenen:

  • Hij heeft als jongen geleerd dat hij sterk en stoer moet zijn.
  • Hij heeft het altijd alleen moeten doen en kon op niemand rekenen.
  • Hij wil graag de controle houden en vindt het moeilijk om zich over te geven.
  • Hij heeft geen woorden voor zijn klacht of last.
  • Hij vreest dat als hij er eenmaal uiting aan geeft, het nooit meer goed komt.
  • Hij wil niemand lastigvallen met zijn problemen.
  • Hij schaamt zich voor zijn tranen en zijn zwakheid.
  • Hij heeft een verkeerd beeld van coaching of therapie.

Wil je hem echt kunnen helpen, dan zul je moeten achterhalen wat zijn blokkade is. Nu heb je in ieder geval een denkrichting.

2. Stel hem de grote vraag

Je moet er niet mee komen op een kringverjaardag, als hij net uit het werk komt of als zijn cluppie op het punt staat om af te trappen, maar deze prikkelende vraag verdient wel een oprecht antwoord:

Hoe zie jij de toekomst voor je?

Ben je gelukkig? Ben je tevreden?

Ben je de man geworden die je graag had willen zijn?

Neem geen genoegen met een simpel ja of nee, maar vraag door: wat maakt dat je dat zegt? Geef daarbij aan dat het jouw behoefte is om dit van hem te horen en dat hij je er een plezier mee doet.

Zo’n diepgaand gesprek mag best een beetje spannend of ongemakkelijk zijn, maar ga het niet uit de weg. Juist door er even op door te prikken laat je hem nadenken over de keuzes die hij maakt en de invloed die dat op zijn leven heeft.

3. Benoem wat jij ziet

Voor jou is het overduidelijk dat hij niet het leven leeft waar hij voor gemaakt is, maar het kan zomaar zijn dat hij dat zelf helemaal niet in de gaten heeft. Of dat hij het niet wil zien, omdat het te pijnlijk voor hem is.

In dat geval kun jij een spiegel voor hem zijn. Benoem wat jij hem ziet doen en wat het effect van zijn handelen is. In de eerste plaats op hemzelf, maar ook op jou en de omgeving. Bijvoorbeeld: Ik zie dat je de laatste maanden nauwelijks met je vrienden afspreekt en vooral druk bent met je werk. Ik maak me daar zorgen over.

Vertel daarna wat het met jou zou doen als je in zijn schoenen stond, en vraag hem hoe dat voor hem is.

Wees niet bang om direct te zijn. Soms moet je een man even hard met zijn neus op de feiten drukken, voordat hij inziet dat het echt anders moet.

Vertrouw hierin op je eigen intuïtie: je weet vaak beter dan hij waar hij in vastloopt of mee worstelt en welke kwaliteiten of krachten hij uit het oog is verloren. Benoem deze ook. Daarmee laat je zien dat je in hem gelooft.

Op deze manier kun je hem zorgvuldig (niet voorzichtig) aanreiken wat hij nodig heeft.

4. Reik hem iets aan

Het liefst wil je dat het goed met hem gaat. Dat hij tot bloei komt en de man kan zijn die hij ten diepste is. Als het aan jou ligt, zou je dan ook vandaag nog een coach of therapeut bellen of hem inschrijven voor die cursus of training die jij hem zo gunt. Misschien wel omdat je zelf hebt ervaren hoe helpend en helend dat is geweest. De kans is alleen groot dat hij nu nog niet zover is.

Gelukkig zijn er genoeg andere manieren om hem te helpen. Naast vragen stellen en benoemen wat je ziet, kun je hem ook iets aanreiken. Bijvoorbeeld een artikel, podcast, boek, documentaire of film waarvan jij denkt dat hij er wat aan heeft.

Zelf schreef ik artikelen over hoe je dichter bij je gevoel kunt komen, over wat het betekent om de beste versie van jezelf te zijn en over waarom je een coach verdient.

Vertel hem kort waarom je het deelt en wat het jou bracht, maar accepteer ook dat hij er niets mee doet.

5. Laat hem de keuze

Ik ken jouw man, vader, broer, zwager of vriend niet, maar één ding weet ik zeker: hij moet zijn eigen man kunnen zijn en zelf keuzes kunnen maken. Natuurlijk hebben die keuzes ook invloed op jouw leven, maar de verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij hem en die moet hij ook kunnen nemen.

Het is helemaal oké om hem aan te moedigen of uit te dagen om een bepaalde stap te zetten, maar uiteindelijk moet het zijn besluit zijn. Dan pas kan hij werkelijk van betekenis zijn.

Dit vraagt van jou dat je niet zijn redder bent, maar zijn grootste fan. Dat je hem respecteert. Je mag dit vrij letterlijk nemen: respect betekent her-zien, iets een tweede keer bekijken en tot de ontdekking komen dat er meer is dan je in eerste instantie zag.

Herman Tjeenk Willink stelde over de toeslagenaffaire een vraag die ik als coach altijd in mijn achterhoofd houd als ik met mannen spreek: “Je moet je afvragen waarom het logisch is dat het is gebeurd. Welk tegenwicht heeft ontbroken?” 1Bron: Lex Bohlmeijer, “Een gezonde democratie kan niet bestaan zonder actief burgerschap, zegt bestuursveteraan Herman Tjeenk Willink”, De Correspondent (24 juli 2023). https://decorrespondent.nl/14681/een-gezonde-democratie-kan-niet-bestaan-zonder-actief-burgerschap-zegt-bestuursveteraan-herman-tjeenk-willink/83217399-7d39-0c5a-0f4d-1c0aadcc1bd9

Anders gezegd: waarom is wat jouw man, vader, broer, zwager of vriend doet vanuit zijn perspectief zo begrijpelijk? En wat ziet hij niet, weet hij niet, heeft hij niet of kent hij niet, waardoor hij nu (nog) niet kan zien wat jij al wel ziet?

Zo wordt het makkelijker om hem de juiste handreiking te doen, en hem in zijn eigen tempo te laten ontdekken wat hij nodig heeft.

6. Gun hem zijn eigen tempo

Hoe graag je het ook zou willen, jouw broertje, vader of vriend zal waarschijnlijk niet altijd enthousiast reageren op jouw voorstellen. Soms zal hij misschien zelfs jouw beste ideeën afwijzen. Ondanks je beste intenties. Natuurlijk is dat hartstikke vervelend, maar je mag er ook hoop uit putten. Elke keer dat je een moeilijke vraag stelt, benoemt wat je ziet of hem iets aanreikt, plant je een zaadje.

Blijf dat vooral doen. En vertrouw erop dat sommige van jouw woorden in goede aarde zullen vallen, van waaruit iets moois mag gaan opbloeien.

Ik kan uit persoonlijke ervaring zeggen dat het echt zo werkt. Toen ik in 2017 diep in de put zat, was het mijn vrouw die uiteindelijk het moedige besluit nam om samen hulp te zoeken. En ik ging met haar mee. Dat was het begin van een lange reis waarin ik heb mogen ontdekken waar ik voor gemaakt ben en hoe ik nu zelf van betekenis mag zijn voor andere mannen.

Blijf dus volharden en houd moed. Hij hoort meer dan je denkt, ook al duurt het misschien jaren voordat hij er wat mee doet.

Er is één belangrijke uitzondering: praat hij over de dood, speelt er een verslaving of voel je je onveilig bij hem? Bel dan meteen de huisarts, 113 Zelfmoordpreventie (113 of 0800-0113) of Veilig Thuis (0800-2000).

Dat jij je zorgen maakt, is al een groot geschenk. Het betekent dat er iemand is die van hem houdt.

***

Denk jij dat jouw broer, vader of man toe is aan de volgende stap? Stuur hem dan een link naar mijn coachprogramma Man van Betekenis, waarin ik mannen help ontdekken waarvoor ze gemaakt zijn, zodat ze vol vertrouwen kunnen gaan voor wat er echt toe doet. Of laat hem weten dat een kennismaking vrijblijvend is.

Ik kan me voorstellen dat je na het lezen van dit artikel nog met een specifieke vraag zit. Hoewel ik in mijn coachpraktijk alleen mannen begeleid, zijn je vragen meer dan welkom. Stuur me gerust een mail via het contactformulier. Ik denk graag met je mee.

Voetnoten